Θεωρία Παιγνίων και εφαρμογές στη καθημερινή ζωή.

Η Θεωρία Παιγνίων μελετά την ορθολογική λήψη αποφάσεων σ’ ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον. Για παράδειγμα, οι στρατηγικές επιλογές μιας εταιρίας επηρεάζονται από τις ενέργειες των ανταγωνιστών της, οι οποίοι με την σειρά τους λαμβάνουν υπόψη τους τις πιθανές κινήσεις των αντιπάλων τους προκειμένου να καθορίσουν τις δικές τους κινήσεις.  Εξετάζει μια ομάδα που ανταγωνίζεται µε σκοπό η κάθε μία να αποκτήσει το µεγαλύτερο όφελος. Μπορεί να αφορά και ένα μόνο άτομο που σκοπός του είναι να µεγιστοποιήσει το κέρδος του, το οποίο µετράται σε µια κλίµακα ωφέλειας.

Τέτοιες αλληλεπιδράσεις μεταξύ ανταγωνιστών στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων παρατηρούνται συχνά στον κόσμο των επιχειρήσεων, τόσο μεταξύ ανταγωνιστικών εταιριών όσο και μεταξύ στελεχών της ίδιας εταιρείας. Η Θεωρία Παιγνίων μελετά αυτές τις καταστάσεις και βοηθά στην καλύτερη κατανόηση των παραμέτρων που καθορίζουν την ανταγωνιστική συμπεριφορά.

Εποµένως το παίγνιο που αναφέρεται στην θεωρία παιγνίων αντιπροσωπεύει την κατάσταση κατά την οποία δύο ή περισσότεροι παίκτες επιλέγουν τρόπους ενέργειας, που δηµιουργούν καταστάσεις αλληλεξάρτησης.

Τα πράγματα αποκτούν περισσότερο ενδιαφέρον στην πράξη εάν λάβουμε υπ’ όψιν πως δεν έχουμε μόνο να κάνουμε με ορθολογιστές αλλά και με ανισόρροπους αντιπάλους ή, αν θέλετε, με παίκτες. Κοινώς, και με τρελούς, ακόμα και με ψυχασθενείς. Εδώ υπεισέρχεται η ψυχολογία και μάλιστα με αξιώσεις που επισκιάζουν τους μαθηματικούς αναλυτές.

Εφαρµογές στην καθηµερινή ζωή

Όπως είδαµε µέχρι τώρα και θα δούµε και παρακάτω, η θεωρία παιγνίων έχει µεγάλη γκάµα εφαρµογών. Θα λέγαµε πως όλα έχουν κάποια σχέση µε την θεωρία παιγνίων αφού έχει εφαρµογές στην οικονοµία, στις επιχειρήσεις, στην πληροφορική, στις τηλεπικοινωνίες, στην πολιτική, στην κοινωνιολογία, στη βιολογία και φυσικά στην καθηµερινότητα. Μια σύγχρονη µαθηµατική θεωρία µπορεί να αναλύσει κάθε είδος αναµέτρησης , από την ντάµα και το σκάκι µέχρι τον τζόγο ή έναν πυρηνικό πόλεµο, και να προβλέψει τον νικητή.

Οι οικονοµολόγοι εδώ και πολύ καιρό χρησιµοποιούν τη θεωρία παιγνίων(έχοντας ως υλικά υποστήριξης τα πέντε βραβεία Νόµπελ στα οικονοµικά) για να αναλύσουν διάφορους κλάδους όπως για παράδειγµα η βιοµηχανική οργάνωση(industrial organization), ο σχεδιασµός µηχανισµών(mechanism design) µε υποκλάδο τις δηµοπρασίες, τις συµφωνίες, τα ολιγοπώλια, τα µονοπώλια, (ο Γάλλος µαθηµατικός Κουρνό το 1838 έγραψε το πρώτο µοντέλο δυοπωλίου )  τα συστήµατα για να µπορεί κάποιος να ψηφίσει και πολλά άλλα. Οι έρευνες αυτές για να πραγµατοποιηθούν εστιάζουν στην ισορροπία που υπάρχει στα παιχνίδια, την οποία θα σχολιάσουµε παρακάτω.

Επιπρόσθετα παίζει σηµαντικό ρόλο στην παγκόσµια διπλωµατία και στις πολεµικές στρατηγικές, επηρεάζοντας τη µοίρα των διαφόρων χωρών ακόµη και αν δεν είναι άµεσα ορατό.

Χρησιµοποιείται όµως και στην Πολιτική Οικονοµία και ειδικά στη θεωρία της συλλογικής δράσης (Collective action), όπου εξηγεί ενδεχόµενα συνεργασίας µεταξύ των παικτών. Αυτό βρίσκεται σε άµεση συσχέτιση µε τον ρόλο του κράτους και των θεσµών σε θέµατα συνεργασίας. Χαρακτηριστικό παράδειγµα είναι η παροχή δηµόσιων αγαθών και η φορολογία.

Στη βιολογία η θεωρία παιγνίων έχει χρησιµοποιηθεί για να κατανοήσουµε διάφορα φαινόµενα. Πρωτοχρησιµοποιήθηκε για να εξηγήσει την εξέλιξη(και την σταθερότητα) της αναλογίας 1 προς 1 στα φύλα. Ο Ronald Fisher (1930) πρότεινε ότι αυτή η αναλογία είναι αποτέλεσµα εξελικτικών δυνάµεων που δρουν µεµονωµένα, προσπαθώντας να µεγιστοποιήσουν τον αριθµό των εγγονιών! Συµπληρωµατικά οι επιστήµονες προσπάθησαν να εξηγήσουν την εµφάνιση της επικοινωνίας στα ζώα, ενώ ανέλυσαν και την επιθετική συµπεριφορά τους.

Είναι ξεκάθαρο ότι µπορούµε να αναφέρουµε άπειρες εφαρµογές της θεωρίας παιγνίων σε διάφορους τοµείς ακόµη και στην καθηµερινότητα µας, από τα πιο πολύπλοκα έως τα πιο απλά όπως για παράδειγµα πιο αυτοκίνητο να αγοράσουµε, που θα πάµε το βράδυ ή τι θα φορέσουµε.

Πηγή: http://physics4u.gr

Leave a Reply

Your email address will not be published.